- Türkiye'de internet kullanımı 2026'da %92,3'e, mobil abone başına aylık veri kullanımı 2025'te 18,8 GB'a çıktı. Mobil ekranı öncelemek için neden var, ama bu otomatik olarak mağaza uygulaması gerektirmez.
- iOS 26 ile ana ekrana eklenen her site varsayılan olarak web uygulaması gibi açılıyor. iPhone'da web push bildirimi ise yalnızca ana ekrana eklenmiş web uygulamalarında çalışıyor.
- Apple, yalnızca bir web sitesini paketleyen uygulamalara ve şablon üretici uygulamalarına karşı kural koyuyor. Uygulama dışında tüketilen fiziksel mal ve hizmetlerde uygulama içi satın alma kullanılmıyor.
- Mağaza uygulaması bir kez yapılıp biten bir iş değildir: Apple ve Google her yıl yeni SDK ve API düzeyi şartı getiriyor. Karar bu bakım yükünü de içermeli.
“Uygulama yaptıralım mı?” sorusu hangi sektörde olursanız olun bir gün masaya gelir. Doğru cevap çoğu zaman evet ya da hayır değil, önce hangi işi çözmek istediğinizdir. Konu şimdi özellikle güncel, çünkü seçenekleri belirleyen kurallar son aylarda değişti. Apple, iOS 26 ile ana ekrana eklenen her siteyi varsayılan olarak web uygulaması gibi açıyor. Google, 30 Haziran 2026'dan itibaren Play Store ücretlerini hizmet ve faturalama diye ikiye ayırdı. Apple da inceleme kurallarını 16 Ekim 2026'da yeniden güncelledi. Bu yazıda yalnızca platformların kendi dokümanlarına ve resmî istatistiklere dayanarak, KOBİ ölçeğinde bir karar çerçevesi çiziyoruz.
Üç seçenek, üç ayrı iş
Terimler sık karışıyor, o yüzden önce her birini bir cümleyle ayıralım.
- Mobil uygulama: App Store veya Google Play'den indirilen, telefonun kamera, konum, bildirim gibi özelliklerine geniş erişimi olan yazılım. Her platform için ayrı paket ve mağaza onayı gerekir.
- Web uygulaması: Tarayıcıda çalışan ve giriş, form, panel gibi işlevleri olan yazılım. Mağaza onayı yoktur, adresi açan herkes kullanabilir.
- PWA (Progressive Web App): web.dev'in tanımıyla modern API'lerle güçlendirilmiş, yüklenebilir ve çevrimdışı da çalışabilen bir web sitesi. Tek kod tabanıyla farklı cihazlarda çalışır ve telefonun ana ekranına eklenebilir.
Yani PWA ayrı bir tür değil, bir web uygulamasının ana ekranda uygulama gibi davranan hâlidir. Asıl ayrım, mağaza kapısından geçip geçmediğinizdir.
Türkiye'de mobil kullanım ne kadar yüksek?
TÜİK'in 2026 araştırmasına göre 16-74 yaş grubunda internet kullanım oranı %92,3'e çıktı. En çok kullanılan uygulama %90 ile WhatsApp. BTK'nın 2025 yıllık bülteni ise mobil abone başına aylık ortalama veri kullanımının 17,3 GB'tan 18,8 GB'a yükseldiğini gösteriyor. Telefon ekranını önceleyerek tasarım yapmak için yeterli neden var.
Ama bu rakamlar bir şeyi kanıtlamıyor: müşterinin sizin için ayrı bir uygulama indireceğini. Rakamlar ekranın telefonda olduğunu söylüyor, indirme alışkanlığını değil.
Platform dağılımı da kararı etkiler. StatCounter'a göre Eylül 2026'da Türkiye'de mobil işletim sistemi payı yaklaşık %77 Android, %23 iOS. Android'de Chrome, uygun koşullarda PWA'yı WebAPK olarak yükleyebiliyor, aksi hâlde ana ekrana kısayol bırakıyor. iOS'ta ise tarayıcı bir kurulum istemi göstermiyor; kullanıcı Paylaş menüsünden Ana Ekrana Ekle adımını kendisi yapıyor.
iOS'ta PWA bugün neleri yapabiliyor?
PWA tartışmasının düğümü hep iPhone'dur. Resmî WebKit yazılarına göre tablo 2023'ten bu yana epey değişti.
- Kurulum: Eskiden bir sitenin ana ekrandan web uygulaması gibi açılması için manifest dosyası ya da özel bir meta etiketi gerekiyordu. WebKit'in Safari 26 yazısına göre artık ana ekrana eklenen her site varsayılan olarak web uygulaması gibi açılıyor. Kullanıcı isterse bu seçeneği kapatabiliyor.
- Bildirim: Web push, iOS ve iPadOS 16.4'ten beri yalnızca ana ekrana eklenmiş web uygulamalarında çalışıyor. İzin isteği, bir butona dokunmak gibi doğrudan kullanıcı eylemine bağlı olmak zorunda. Bunun için Apple Developer Program üyeliği gerekmiyor.
- Hızlı bildirim: iOS 18.4 ile gelen Declarative Web Push, bildirimlerin service worker gerektirmeden anında gösterilmesini sağlıyor.
- Veri saklama: WebKit'in izleme önleme sayfasına göre Safari'de bir siteyle 7 gün etkileşim olmazsa script ile yazılan veriler (IndexedDB, LocalStorage, service worker önbelleği gibi) silinebiliyor. Ana ekran web uygulamaları bu kuraldan muaf.
- Donanım: Bazı API'ler tarayıcılar arasında eşit desteklenmiyor. MDN, örneğin Web Bluetooth'u deneysel ve sınırlı erişilebilirlikte olarak işaretliyor.
Pratik sonuç: iPhone kullanıcılarına bildirim göndermek istiyorsanız önce onları siteyi ana ekrana eklemeye ikna etmeniz gerekir. Bu adımın tasarımı, yani ne zaman ve hangi cümleyle sorulacağı, bir PWA projesinin teknik kısmı kadar önemlidir.
Mağaza kuralları ve komisyonlar: neler değişti?
Apple: web sitesini sarmalayan uygulamalar
Apple'ın inceleme kuralları, uygulamanın paketlenmiş bir web sitesinin ötesine geçen özellik, içerik ve arayüz sunmasını bekliyor (madde 4.2). Şablon ya da uygulama üretim hizmetiyle hazırlanan uygulamalar da (madde 4.2.6), içerik sahibi doğrudan göndermedikçe reddediliyor. Aynı madde, tek pakette birçok müşterinin içeriğini toplayan “seçici” modeline izin veriyor ve örnek olarak her restoranın ayrı sayfasının bulunduğu bir restoran bulucu uygulamasını gösteriyor. Hesap oluşturmaya izin veriyorsanız uygulama içinden hesap silme seçeneği de sunmanız gerekiyor (madde 5.1.1(v)).
Apple: komisyon neye uygulanıyor?
Uygulama içinde özellik açma, abonelik ya da premium içerik satıyorsanız Apple uygulama içi satın almayı zorunlu tutuyor (madde 3.1.1). Uygulama dışında tüketilecek fiziksel mal ya da hizmet satıyorsanız ise tahsilatı uygulama içi satın alma yerine Apple Pay veya kart girişi gibi başka yöntemlerle yapmanız gerekiyor (madde 3.1.3(e)). Yani sipariş, ürün satışı ya da dışarıda alınacak bir hizmet için hazırlanan KOBİ uygulaması, kuralın lafzına göre dijital ürün komisyonunun konusu değil. Kendi durumunuzu mutlaka kural metniyle ve danışmanınızla doğrulayın.
Dijital ürün satacaksanız bu program önem kazanıyor: Apple'ın sayfasına göre kazancı 1 milyon USD'a kadar olan geliştiriciler %15 komisyon oranından yararlanabiliyor. Kazanç eşiği aşılırsa standart oran uygulanıyor.
Dış ödeme bağlantıları ve Türkiye
Apple'ın 3.1.1(a) maddesi, ABD mağazası dışındaki mağazalarda uygulama içinde başka ödeme yöntemlerine yönlendiren düğme ve bağlantıyı genel olarak yasaklıyor. İzin, Apple'ın aynı maddede anılan özel yetkisi (StoreKit External Purchase Link Entitlement) ve onaylı bölgelerle sınırlı. Türkiye'nin bu bölgeler arasında olup olmadığını Apple'ın güncel dokümanlarından teyit etmenizi öneririz. Rekabet Kurulu ise Apple'ın alternatif ödeme sistemlerini engellediği ve yönlendirme karşıtı hükümler uyguladığı iddiasıyla 21 Mayıs 2024'te soruşturma açtı. Araştırmamızda sonuçlanmış bir karara rastlamadık.
Google tarafında Android Developers Blog'a göre hizmet ücreti ile faturalama ücreti 30 Haziran 2026'da ABD, Avrupa Ekonomik Alanı ve Birleşik Krallık'ta ayrıştı. Yıllık ilk 1 milyon dolarlık kazançta hizmet ücreti %10; Google Play faturalaması kullanılırsa ek %5 faturalama ücreti var. Diğer pazarlar için ücretlerin yakında duyurulacağı belirtiliyor. Türkiye'ye ilişkin oranları kaynaklarda bulamadık.
Mağaza uygulaması bir kez yapılıp biten iş değil
Mağaza uygulamasının gizli kalemi bakımdır. Apple, 28 Nisan 2026'dan itibaren yüklemelerin iOS 26 SDK'sı ile hazırlanmasını istiyor; Nisan 2027'den itibaren iOS 27 SDK'sı gerekecek. Google Play'de 31 Ağustos 2026'dan itibaren yeni uygulama ve güncellemelerin Android 16'yı (API düzeyi 36) hedeflemesi gerekiyor; ek süre talebi için son tarih 1 Kasım 2026. Mevcut uygulamalar API 35'in altında kalırsa daha yeni Android sürümlü cihazlardaki yeni kullanıcılara görünmez oluyor.
Mağaza dışı dağıtım da değişiyor. Google'ın geliştirici doğrulama programı 30 Eylül 2026'da Brezilya, Endonezya, Singapur ve Tayland'da başlıyor, 2027'den itibaren küresel olarak genişleyecek. Google Play, uygulamaların %99'unu otomatik kaydediyor; yalnızca Play dışında dağıtım yapanların Android Developer Console'da kayıt olması gerekiyor.
Hesap tarafında şunlar var: Apple Developer Program yıllık 99 USD (bölgeye göre yerel para biriminde gösterilebiliyor). Kurumsal kayıt için tüzel kişilik, D-U-N-S numarası ve herkese açık çalışan bir web sitesi isteniyor. Google Play'in tek seferlik kayıt ücreti 25 USD. 13 Kasım 2023'ten sonra açılan kişisel Play hesaplarında üretim erişimi için en az 12 test kullanıcısının 14 gün kesintisiz kapalı testte bulunması gerekiyor.
Hangi iş için hangisi?
- Tanıtım, blog, kampanya sayfası, iletişim formu: Hızlı bir web sitesi yeterlidir. Uygulama çoğu zaman gereksiz karmaşıklık getirir.
- Randevu, rezervasyon, sipariş, teklif, bayi veya müşteri paneli: Mobil uyumlu web uygulaması. Müşteri sık dönüyorsa üzerine PWA katmanı eklenebilir.
- Sık tekrarlanan kullanım ve hatırlatma bildirimi: PWA. iPhone'da bildirim için ana ekrana ekleme şartını hesaba katın.
- Cihaz donanımına derin erişim (örneğin Bluetooth cihaz bağlantısı) ya da ağır çevrimdışı çalışma: Mağaza uygulaması.
- Mağazada görünür olmak başlı başına hedefse (sadakat programı, abonelik içeriği): Mağaza uygulaması. Apple'ın asgari işlev kuralını ve komisyon etkisini bütçeye katın.
- Sırf mağazada yer almak için mevcut siteyi olduğu gibi paketlemek: Apple'ın sarmalanmış web sitesi kuralı nedeniyle risklidir.
Ne yapmalı?
- Çözmek istediğiniz işi tek cümleyle yazın (örneğin müşteri üç dokunuşta randevu alsın) ve bugünkü sitenizin mobil ziyaretçi ile dönüşüm verisine bakın.
- Gereken cihaz özelliklerini listeleyin; her biri için MDN ve WebKit dokümanlarında destek durumunu kontrol edin.
- Önce mobil uyumlu web uygulaması ya da PWA ile başlamayı, kullanım verisine göre sonraki adıma karar vermeyi değerlendirin. Aynı arka ucu paylaşarak mağaza uygulamasına sonradan geçmek mümkündür.
- Mağaza uygulaması gerekiyorsa kurumsal geliştirici hesabını, hesap silme ve gizlilik gereklerini, gelir modelinin komisyon etkisini baştan planlayın.
- Yıllık SDK ve API güncellemeleri için bakım bütçesi ve sorumlu belirleyin.
- Komisyon, vergi ve sözleşme konularında mali müşavirinize ve hukuk danışmanınıza başvurun.
Kaynaklar
Aşağıdaki bağlantılar yazıdaki rakam ve iddiaların dayandığı kaynaklardır; yazı 28 Ekim 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Resmî düzenlemeler ve platform politikaları değişebilir; karar vermeden önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.
- Apple: App Store Review Guidelines
- WebKit: WebKit Features in Safari 26.0
- WebKit: Web Push for Web Apps on iOS and iPadOS
- WebKit: Tracking Prevention
- BTK: Yıllık Pazar Verileri Bülteni 2025
- Bloomberg HT: TÜİK 2026 Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçları
- StatCounter: Mobile Operating System Market Share Turkey
- Android Developers Blog: Google Play genişletilmiş faturalama (Haziran 2026)
- Android Developers: Google Play hedef API düzeyi gereklilikleri
- Apple Developer: Haberler
- Apple Developer: App Store Small Business Program
- Android Developers: Android developer verification
- WebKit: WebKit Features in Safari 18.4
- web.dev: PWA kurulumu
- CNN Türk: Rekabet Kurulu, App Store'a soruşturma başlattı
- Apple Developer: Apple Developer Program'a kayıt
- Google Play Console Yardım: Yeni kişisel hesaplar için test şartları
- MDN: Web Bluetooth API
- web.dev: Progressive Web Apps