Restoranlarda QR menü ve dijital sipariş: 2026'da bilmeniz gereken kurallar

Masaya konan bir karekod artık restoranlar için yenilik değil, gündelik bir araç. Ama 2025 sonbaharından bu yana karekodun arkasındaki kurallar belirgin biçimde değişti. Ticaret Bakanlığı fiyat listesi düzenlemesini güncelledi, servis ve kuver ücretleri yasaklandı, Tarım ve Orman Bakanlığı da menülerde içerik ve kalori bilgisi için uyum takvimi yayımladı. Aşağıda resmî kaynaklara dayanarak neyin zorunlu, neyin serbest olduğunu ve işletmelerin sık düştüğü hataları topladık. Yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendi işletmeniz için hukuki değerlendirmeyi uzmanınıza bırakın.

Müşteri ne yapıyor? Dijital sipariş ve ödeme tablosu

TÜİK'in 2026 araştırmasına göre 16-74 yaş grubunda internet kullanımı %92,3'e, çevrimiçi alışveriş ya da sipariş oranı %60'a ulaştı; on yıl önce bu oran %20,9'du. BKM'nin Temmuz 2026 bülteninde mağaza içi kartlı ödemelerin %80'i temassız. BTK ise 2026'nın ilk çeyreğinde mobil veri trafiğinin bir önceki yılın aynı dönemine göre %32,2 arttığını bildiriyor.

Bir uyarı: Bu veriler restoran sektörüne özel değil. TÜİK'in yayımlanan özetlerinde yiyecek-içecek siparişine ayrı bir rakam bulamadık, QR menü kullanımına dair bağımsız ve kaynaklı bir ulusal veri de yok. Satıcı sitelerinde dolaşan, kaynağı belirtilmeyen yüzdeleri kullanmıyoruz. Elimizdeki tablo şu: müşterinin elinde telefon var, cüzdanında temassız kart var ve internetten sipariş vermeye alışkın. Dijital menü ve ödeme beklentisi bu zeminde doğuyor. Ancak “herkes kullanıyor” demek “herkes kullanabiliyor” demek değil; kuralların bir kısmı tam da bunun için konmuş.

Karekod menü yasal mı? Evet, ama şartlı

Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde 11 Ekim 2025 tarihli değişiklik (Resmî Gazete, sayı 33044) karekodu “fiyat listesine erişimi sağlayan görsel” olarak tanımladı. Düzenlemeye göre restoran, kafe, pastane gibi işletmelerde masalardaki fiyat listeleri karekodla gösterilebiliyor; müşteri talep ederse fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunlu. Ticaret Bakanlığı'nın 13 Ekim 2025 tarihli duyurusu da aynı noktayı vurguluyor: talep hâlinde işletmeler fiyat listesini fiziksel olarak da göstermekle yükümlü.

Yönetmeliğin aynı maddesi, tarife ve fiyat listelerinin hizmetin sunulduğu yerde görülebilir biçimde asılmasını ya da konulmasını, yiyecek-içecek işletmelerinde ayrıca masaların üstüne konulmasını öngörüyor. Yani karekod, masadaki listenin yerine geçebiliyor ama “talep hâlinde basılı liste” güvencesini ortadan kaldırmıyor.

Pratikte en çok ceza riski, farklı yerlerdeki fiyatların birbirini tutmamasında. Ekim 2026'da yansıyan bir olayda, Ankara'daki bir restoranın kapısındaki fiyat listesi ile masadaki QR menü 34 üründe birbirinden farklı çıktı. Haberde anlatıldığına göre bir vatandaşın CİMER şikâyeti üzerine denetim yapıldı ve Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak 135.082 TL idari para cezası uygulandı.

Fiyat değiştirirken kapıdaki liste, masadaki basılı liste ve QR menüyü aynı gün güncelleyin. Fiyatı tek bir yerden yönetmek, tutarsızlık riskini azaltır.

Servis, kuver ve masa ücreti: Ocak 2026 değişikliği

Ekim 2025 değişikliği, fiyat listesinde yer almayan servis ücreti gibi her türlü ek ücretin listede gösterilmesini şart koşuyordu (8. maddenin altıncı fıkrası). 30 Ocak 2026'da bu fıkra yeniden düzenlendi. Ticaret Bakanlığı'nın duyurusuna göre restoran, lokanta, kafe, pastane ve benzeri işletmeler servis, masa, kuver ya da benzeri adlarla zorunlu ilave ücret alamıyor; menü ve fiyat listelerinde bu tür ücretlere ilişkin ifadelere de yer veremiyor. Sipariş öncesinde müşteri talep etmeden sunulan kuver ürünlerinin bedeli alınmıyor. Bahşiş gibi gönüllülüğe dayalı ödemeler ise müşterinin isteğine bağlı.

Dijital sipariş akışları açısından anlamı şu: Sipariş ekranında “servis bedeli” gibi bir satır ya da hesaba otomatik eklenen bir bahşiş oranı bu çerçevede dikkatle gözden geçirilmeli. Bakanlık duyurusu ekran tasarımına özgü bir ayrıntı vermiyor; uygulamanızı hukuk danışmanınızla teyit edin.

Alerjen, içerik ve kalori bilgisi: takvim sizi ne zaman kapsıyor?

Alerjen bildirimi yeni bir zorunluluk değil. Tarım ve Orman Bakanlığı, 26 Ocak 2017 tarihli Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği uyarınca toplu tüketim yerlerinde alerjen bilgisinin son tüketiciye sunulmasının 1 Ocak 2020'den beri zorunlu olduğunu belirtiyor. Bildirim, yönetmelik ekindeki 14 madde esas alınarak yapılıyor ve menü, afiş ya da yazı tahtası gibi araçlarla verilebiliyor.

Yeni olan, içerik ve enerji (kalori) bilgisinin de sunulması. Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün 15 Nisan 2026 tarihli duyurusuna göre kılavuz 13 Mart 2026'da güncellendi ve uyum süreleri işletme türüne göre ayrıldı:

• Ulusal zincir işletmeler: 1 Temmuz 2026 (süre doldu).
• Aynı ilde 3 veya daha fazla şubesi olan işletmeler: 31 Aralık 2026.
• Diğer toplu tüketim yerleri: içerik bildirimi için 31 Aralık 2026, enerji bildirimi için 31 Aralık 2027.

Bilgi menüde, panoda, broşürde, dijital ekranda ya da karekodla verilebiliyor. Karekod kullanıyorsanız karekodu okutamayan müşteriye bilginin ayrıca sunulacağını belirtmeniz gerekiyor. AA'nın aktardığına göre bunun için işletmenin görünür bir yerine bilgilere karekodla ulaşılabileceğini söyleyen bir yazı asılacak. Basında uyum takvimi farklı biçimlerde aktarıldı; bir haber tüm işletmeler için 2027 başını yazıyor. Bu yüzden güncel kılavuzu ve bağlı olduğunuz il müdürlüğünü esas alın.

Besin değerlerini tahmine ya da genel bir araca bırakmak risklidir. TÜRES Genel Sekreteri AA'ya yanlış alerjen bilgisinin hukuki sorumluluk doğurabileceğini söyledi ve değerlerin diyetisyen ya da gıda mühendisi gibi uzmanlarca hazırlanmasını önerdi. Haberde menü bilgilerinin “işletmenin beyanı esastır” ilkesiyle değerlendirileceği belirtiliyor.

Kişisel veri: karekodun arkasında ne topluyorsunuz?

Yalnızca menü gösteren bir karekod çoğu zaman kişisel veri toplamaz. Masadan sipariş, rezervasyon, sadakat programı ya da çevrimiçi ödeme eklendiğinde ad, telefon, e-posta ve sipariş geçmişi gibi veriler işlenmeye başlar. Bu noktada 6698 sayılı KVKK'nın aydınlatma yükümlülüğü devreye girer.

Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ'e göre (Resmî Gazete, 10 Mart 2018, sayı 30356) aydınlatma, açık rıza dayanağı olsun olmasın yapılır. Veri açık rızaya dayanıyorsa aydınlatma ile açık rızanın alınması ayrı ayrı yerine getirilir ve aydınlatmanın yapıldığını ispat yükü veri sorumlusundadır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 18 Şubat 2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararı (Resmî Gazete, 24 Mart 2026, sayı 33203) bu yönü pekiştiriyor. Lexpera'daki özete göre açık rıza metni ile aydınlatma metni ayrı düzenlenmeli, aydınlatma metinlerinde de “okudum ve kabul ediyorum” yerine “okudum ve anladım” ifadesi uygun görülüyor.

Yaptırım boyutu için COTT Group'un derlemesine göre 2026'da aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde idari para cezası 85.437 TL ile 1.709.200 TL arasında. Resmî tutar için Kurum'un güncel duyurusunu kontrol edin.

Sık yapılan altı hata

• Kapıdaki, masadaki ve QR menüdeki fiyatların birbirini tutmaması.
• Fiyat listesini fiziksel olarak isteyen müşteriye verecek güncel bir basılı liste bulundurmamak.
• Menüde ya da sipariş ekranında servis, kuver veya masa ücreti satırını sürdürmek; bahşiş oranını müşteriye sormadan hesaba eklemek.
• Alerjen bilgisine menüde, afişte ya da yazı tahtasında yer vermemek veya güncel tutmamak.
• Karekodu okutamayan müşteri (internetsiz, eski telefon, yaşlı misafir) için alternatif sunmamak.
• Aydınlatma ile açık rızayı tek kutuda ya da tek onayda birleştirmek.

Ne yapmalı?

1. Fiyatları tek bir kaynaktan yönetin; kapı, masa ve QR menüyü her değişiklikte aynı gün güncelleyin.
2. Her masada talep hâlinde verilebilecek güncel bir basılı fiyat listesi bulundurun.
3. Servis, kuver ve benzeri satırları menüden ve sipariş akışından kaldırın; bahşişi müşterinin isteğine bağlı bir seçenek olarak sunun.
4. Her ürün için 14 alerjen listesine göre içerik tablosu hazırlatın. İçerik ve kalori bildirimi takviminiz için il müdürlüğünüzden ve güncel kılavuzdan teyit alın; değerleri uzman destekle çıkarın.
5. Karekodun yanına, okutamayanların bilgiyi talep edebileceğini belirten kısa bir not koyun.
6. Ad, telefon ya da ödeme bilgisi toplayan her akış için aydınlatma metnini ve gerekiyorsa ayrı açık rıza metnini hazırlayın. Kart bilgisini kendi sisteminizde tutmak yerine ödeme kuruluşunun güvenli sayfasını kullanın.
7. Mali ve hukuki sorular için mali müşavirinize ve KVKK konusunda uzman bir avukata danışın.

Kaynaklar

Aşağıdaki bağlantılar yazıdaki rakam ve iddiaların dayandığı kaynaklardır; yazı 28 Ekim 2026 itibarıyla hazırlanmıştır. Resmî düzenlemeler ve platform politikaları değişebilir; karar vermeden önce güncel hâlini kaynağından kontrol edin.

1. Resmî Gazete: Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (11 Ekim 2025, sayı 33044)
2. T.C. Ticaret Bakanlığı: Fiyat etiketinde yeni dönem başlıyor (13 Ekim 2025)
3. T.C. Ticaret Bakanlığı: Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde değişiklik yapıldı (30 Ocak 2026)
4. Tarım ve Orman Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü: TGK Etiketleme Yönetmeliği ve Kılavuzu değişikliklerine ilişkin açıklamalar
5. Tarım ve Orman Bakanlığı: Toplu Tüketim Yerlerinde Alerjen Bildirimi
6. Anadolu Ajansı: Restoran ve kafelerde menülerde içerik belirtme zorunluluğu başladı (2 Temmuz 2026)
7. Resmî Gazete: Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (10 Mart 2018)
8. Lexpera: Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 18.02.2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararı
9. CNBC-e: Kapıdaki menüyle QR kodlu menü farklı çıktı, Ankara'daki restorana para cezası
10. Bloomberg HT: TÜİK 2026 Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçları
11. BKM: Temmuz 2026 Basın Bülteni
12. BTK: İletişim Hizmetleri İstatistikleri Haber Bülteni (Haziran 2026)
13. COTT Group: Yeniden değerleme oranına göre 2026 yılı KVKK idari para cezaları